Báo Mỹ: Cách ông Putin sử dụng chiến thuật "lấy mỡ nó rán nó" mang lại chiến thắng kỳ lạ cho KremlinKhi TT Trump đắc cử, người đồng cấp Putin không hề che giấu niềm vui. Và kể từ thời khắc đó, ông Putin trở thành "con đường lý tưởng" mà ông Trump sẽ đi theo trong 4 năm cầm quyền.Báo Tin3a.com
 

Báo Mỹ: Cách ông Putin sử dụng chiến thuật "lấy mỡ nó rán nó" mang lại chiến thắng kỳ lạ cho Kremlin

--- --- ---

Khi TT Trump đắc cử, người đồng cấp Putin không hề che giấu niềm vui. Và kể từ thời khắc đó, ông Putin trở thành "con đường lý tưởng" mà ông Trump sẽ đi theo trong 4 năm cầm quyền.

Trong bài viết trên Foreign Affairs, tác giả Fiona Hill – từng là Phó Cố vấn cho Tổng thống Mỹ Donald Trump và là Giám đốc cấp cao về các vấn đề Nga và Á - Âu thuộc Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ dưới thời ông Trump – có những nhận định cho thấy sức ảnh hưởng của "tư tưởng Putin" trong các chính sách hoạt động của Tổng thống Trump suốt 4 năm cầm quyền.

MỐI QUAN HỆ ĐẶC BIỆT TRUMP-PUTIN

Khi Tổng thống Trump đắc cử, người đồng cấp Vladimir Putin và Điện Kremlin không hề che giấu niềm vui.

Và kể từ thời khắc đó, ông Putin trở thành "con đường lý tưởng" mà ông Trump sẽ đi theo trong 4 năm cầm quyền. Thực tế là tất cả những chính sách của ông Putin đều gây ấn tượng mạnh với ông Trump. Vì vậy, ông chủ Nhà Trắng mong muốn "hòa hợp" với Nga và cả với cá nhân ông Putin.

Theo Fiona Hill, thực tế, điều duy nhất mà Tổng thống Trump từng hỏi bà trong thời gian nắm quyền là về người đồng cấp Putin: "Tôi thích ông ấy đúng không?". Nhưng trước khi bà Fiona Hill có thể trả lời, các quan chức khác trong phòng đã đứng dậy rời đi, và Tổng thống Trump cũng chuyển hướng vấn đề.

Ông Trump cũng phớt lờ những tin đồn rằng, ông Putin là người giàu nhất thế giới và nói với các cộng sự thân cận rằng, bản thân ngưỡng mộ nhà lãnh đạo Nga vì điều đó cũng như cách ông điều hành nước Nga như thể đó là "công ty tư nhân" của chính mình.

Báo Mỹ: Cách ông Putin sử dụng chiến thuật lấy mỡ nó rán nó mang lại chiến thắng kỳ lạ cho Kremlin - Ảnh 1.

Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Trump tại Hội nghị thượng đỉnh G20 tại hồi tháng 7/2017. Ảnh: AP

Như ông Trump đã công khai thừa nhận, ông muốn làm điều tương tự khi nắm quyền lãnh đạo nước Mỹ. Ông coi nước Mỹ như một phần mở rộng của các doanh nghiệp tư nhân khác của mình: Trump Organization, nhưng với… một quân đội lớn nhất thế giới.

Đây là một viễn cảnh đáng lo ngại đối với một tổng thống Mỹ, và thực sự, trong suốt thời gian nắm quyền, thực tế là ông Trump hướng cách nắm quyền gần giống với người đồng cấp Nga hơn là giống với bất kỳ người tiền nhiệm Mỹ nào. Đôi khi, những điểm tương đồng giữa Trump và Putin là rất rõ ràng.

Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc cả hai không còn đối đầu và cạnh tranh mạnh mẽ. Người Mỹ cáo buộc Nga trong loạt vấn đề dù Moscow bác bỏ như: can thiệp quân sự Georgia năm 2008, sáp nhập Crimea năm 2014 và các vấn đề Ukraine, can thiệp Syria năm 2015, và mới nhất là cáo buộc Điện Kremlin can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016 và các cuộc tấn công mạng và email thường xuyên.

Nga cũng chỉ trích những hoạt động mở rộng của NATO sang Đông Âu và các nước Baltic,  Mỹ ném bom Belgrade trong cuộc chiến tranh Kosovo năm 1999, xâm lược Iraq năm 2003, việc Mỹ ủng hộ các cuộc "Cách mạng màu" diễn ra ở các quốc gia như Georgia và Ukraine trong thập kỷ đầu tiên của thế kỷ này, và các cuộc nổi dậy ở Trung Đông trong "Mùa xuân Ả Rập".

CHIẾN LƯỢC KHÔN NGOAN CỦA ÔNG PUTIN

Với Moscow, tất cả những điều này đều là bằng chứng cho thấy Washington rất chịu khó đi xâm lược và thay đổi chế độ.

Trên thực tế, hầu hết các nhà hoạch định chính sách của Mỹ chỉ đơn giản mong muốn rằng Nga sẽ "biến mất" để họ có thể tái tập trung sự chú ý vào những gì thực sự quan trọng. Tuy nhiên, đối với Nga, họ vẫn thản nhiên xem Mỹ là đối thủ chính. 

Đối với ông Putin, chính sách đối ngoại và chính sách đối nội đã hòa quyện. Nỗ lực của ông nhằm duy trì sự kiểm soát của Nga đối với các quốc gia từng là một phần của Liên Xô và khẳng định lại ảnh hưởng của Moscow trên các đấu trường toàn cầu khác là không thể tách rời với việc củng cố và mở rộng quyền lực ở trong nước.

Ông hy vọng các nhà lãnh đạo ở Mỹ sẽ sa lầy vào các vấn đề trong nước mà "quên đi" một nước Nga đang ngày càng trở lại mạnh mẽ để không lặp lại tấn bi kịch của Liên Xô trong những năm 1990.

Báo Mỹ: Cách ông Putin sử dụng chiến thuật lấy mỡ nó rán nó mang lại chiến thắng kỳ lạ cho Kremlin - Ảnh 2.

Tổng thống Putin thích tạo thế bế tắc và theo dõi đối thủ lùi bước. Ảnh: DW

Nhà lãnh đạo Putin cũng xóa nhòa ranh giới giữa chính sách đối nội và đối ngoại nhằm kéo người dân Nga ra khỏi những suy nghĩ méo mó và sai lầm về chính sách của ông.

Một mặt, ông vẽ ra hình ảnh một nước Mỹ đang ngày càng yếu đi và khó đoán định như thế nào, vì vậy Mỹ không còn thích hợp để có thể nắm giữ vị thế số 1 toàn cầu và càng không thể là tấm gương để các nước có thể học hỏi về cách điều hành một đất nước. Mặt khác, ông nhấn mạnh, Mỹ vẫn là một mối đe dọa quân sự với mục đích khiến Nga phải quỳ gối.

Chiến lược của ông Putin trong cuộc cạnh tranh Nga - Mỹ là một cuộc đấu tranh vĩnh viễn theo "học thuyết Darwin" (kẻ mạnh sẽ càng giàu và quyền lực tăng lên trong khi kẻ yếu sẽ càng nghèo và quyền lực của họ giảm đi) và rằng nếu không có sự lãnh đạo của ông, nước Nga sẽ không tồn tại: "Không có Putin, không có nước Nga".

Ông  không muốn mọi thứ hoàn toàn bị vượt khỏi tầm tay và dẫn đến chiến tranh. Với tư cách là nhà lãnh đạo Nga, ông không bao giờ có thể từ chối thẳng thừng hoặc thỏa hiệp với Mỹ.

Mối quan hệ Mỹ-Nga hiện tại không còn phản ánh thách thức như thời Chiến tranh Lạnh, ngay cả khi vẫn còn đó những đối đầu và cạnh tranh địa chính trị.

PUTIN VÀ CÁCH NẮM QUYỀN CỦA 'NGƯỜI NHÀ'

Cách tiếp cận chính sách đối ngoại cũ nhắm vào Nga của Mỹ - cân bằng giữa răn đe với hạn chế can dự - là không còn phù hợp với vị thế lớn mạnh của nước Nga hiện nay, nhất là sau màn trình diễn thảm hại của ông Trump tại cuộc gặp với ông Putin ở Helsinki (Phần Lan) vào năm 2018.

Đối với chính quyền ông Biden hiện nay, vấn đề chính trong chiến lược đối phó với Nga bắt nguồn từ tình hình chính trị trong nước của Mỹ và Nga, chứ không phải là các chính sách đối ngoại của họ.

Hai nước đã đi theo cùng một đường hướng chính trị vì một số nguyên nhân tương đồng trong vài năm qua. Họ cũng có những nhạy cảm chính trị tương tự. Mỹ sẽ không bao giờ thay đổi nhận thức về mối đe dọa từ cá nhân ông Putin, bởi vì nó mang tính cá nhân sâu sắc. Người Mỹ sẽ phải thay đổi bản thân để tránh bị Nga gây ảnh hưởng trong tương lai gần.

Để đạt được mục tiêu đó, ông Biden và nhóm của ông phải biết cách kết hợp chiến lược tiếp cận trong vấn đề Nga với những nỗ lực củng cố nền dân chủ Mỹ, giải quyết bất bình đẳng và phân biệt chủng tộc, đồng thời đưa đất nước thoát khỏi thời kỳ chia rẽ gay gắt.

Sự phân cực của xã hội Mỹ đã trở thành một mối đe dọa an ninh quốc gia, trở thành rào cản quá lớn khi Mỹ cần đoàn kết hành động tập thể để chống lại các thảm họa và ngăn chặn các mối nguy hiểm từ bên ngoài. Những biểu hiện tư tưởng về phe phái trong đại dịch Covid-19 đã làm suy yếu vị thế quốc tế của Mỹ.

Báo Mỹ: Cách ông Putin sử dụng chiến thuật lấy mỡ nó rán nó mang lại chiến thắng kỳ lạ cho Kremlin - Ảnh 4.

Ông Putin nắm quyền nước Nga như một người trong cuộc. Ảnh: AFP

Việc Mỹ không có khả năng cùng hành động đã cản trở "sức mạnh mềm" của Mỹ, hay điều mà ông Biden gọi là "sức mạnh tấm gương của chúng ta". Trong vấn đề này, Tổng thống Putin - người đã trải qua nhiều thập kỷ hoạt động tình báo trước khi lên nắm quyền - thực sự là một hình mẫu tương phản mang tính định hình cho nước Mỹ.

Không giống như Trump, người coi bộ máy nhà nước Mỹ là "kẻ thù" của mình và muốn cai trị đất nước như một người ngoài cuộc, ông Putin nắm quyền nước Nga như một người trong cuộc.

Và cũng không giống như ông Trump, ông Putin hiếm khi đi sâu vào các phân chia xã hội, giai cấp, chủng tộc hoặc tôn giáo của Nga để đạt được sức mạnh chính trị. Thay vào đó, mặc dù nhắm vào các cá nhân và nhóm xã hội ít được ủng hộ, nhưng ông Putin có xu hướng thúc đẩy một nền văn hóa và bản sắc tổng hợp và duy nhất của Nga để vượt qua các cuộc xung đột trong nước từng gây bất ổn và đánh đổ cả đế chế Liên Xô.

Việc ông Putin tìm kiếm "một nước Nga" trong khi Trump muốn "nhiều nước Mỹ" trong thời gian cầm quyền không chỉ là sự khác biệt về phong cách chính trị mà đó còn là một điểm dữ liệu quan trọng. Nó nhấn mạnh thực tế rằng, việc Mỹ có tiếp cận với Nga thành công hay không phụ thuộc vào một phần vào việc các đặc vụ Nga có khả năng khai thác sự chia rẽ trong xã hội Mỹ hay không.

Câu chuyện một nước Mỹ "dễ bị tổn thương" trước sức mạnh của Điện Kremlin càng được các phương tiện truyền thông xã hội khuếch đại hơn nữa, đồng thời trở thành công cụ trong tay các quốc gia thù địch và các nhóm tội phạm. Những kẻ cực đoan có thể mở rộng mạng lưới và tiếp cận người dân hơn bao giờ hết trên các nền tảng như Facebook và Twitter, nhằm thu hút sự chú ý của mọi người và chia rẽ họ.

Và ông Putin đã "vũ khí hóa" công nghệ này để chống lại Mỹ, tận dụng những cách mà mạng xã hội làm suy yếu sự gắn kết xã hội và làm xói mòn ý thức của người Mỹ về một mục đích chung.

Một điều mà các nhà lãnh đạo Mỹ nên tránh là hướng người Mỹ về một kẻ thù chung, chẳng hạn như Trung Quốc. Làm như vậy có nguy cơ phản tác dụng vì nó khơi dậy sự tức giận bài ngoại đối với người Mỹ và những người nhập cư gốc Á và do đó gây thêm chia rẽ trong nước. 

Thay vì cố gắng tập hợp người Mỹ chống lại Trung Quốc, ông Biden nên tập hợp họ ủng hộ các đồng minh thân cận của Mỹ mà ông Trump đã từng hắt hủi và chế nhạo.

Tổng thống Biden nên dựa trên một chương trình nghị sự xuyên Đại Tây Dương mới và quan trọng nhất, nhà lãnh đạo Mỹ hiện tại phải nỗ lực khôi phục lòng tin vào chính phủ và thúc đẩy sự công bằng, bình đẳng và công lý.

Bài Viết Mới

QC